Bashkia Dibër ka planifikuar investime që nuk ka pasur mundësi t’i realizojë dhe vazhdon të krijojë detyrime ndaj kontraktorëve, sipas raportit përfundimtar të Kontrollit të Lartë të Shtetit për auditimin financiar të vitit 2025.
Buxheti i bashkisë ishte planifikuar në 2.56 miliardë lekë dhe u realizua në 2.34 miliardë, ose 91.5%. Mbetën të parealizuara 217.5 milionë lekë. Problemi më i madh është te investimet. Sipas raportit, “niveli më i ulët i realizimit konstatohet në shpenzimet kapitale (investimet), ku nga 388,510,755 lekë të planifikuara janë realizuar 265,258,531 lekë ose 68.3%, me një diferencë prej 123,252,224 lekësh”.
KLSH e lidh këtë me mënyrën si bashkia merr angazhime. Sipas auditimit, mosrealizimi vjen “si rezultat i mospasjes së fondeve në llogarinë e thesarit në momentin e lidhjes së kontratës”. Edhe në vitet e mëparshme investimet nuk u realizuan plotësisht. Në 2023 u shpenzuan 437.7 milionë nga 599.6 milionë të planifikuara, dhe në 2024 rreth 322.5 milionë nga 427.2 milionë.
Në fillim të 2025 bashkia kishte detyrime të prapambetura prej 163.3 milionë lekësh. Gjatë vitit u krijuan detyrime të reja për 201 milionë lekë dhe u shlyen 236 milionë. Më 31 dhjetor 2025 mbetën 128.4 milionë lekë, nga të cilat 86.3 milionë janë për investime dhe 40.2 milionë për mallra e shërbime. Auditimi vë në dukje se “pesha specifike e stokut të detyrimeve ndaj fondeve faktike rezulton 8.34%”.
Pagesat për furnitorët shpesh kanë ardhur me vonesë. Nga testimet me zgjedhje, audituesit gjetën se “263 fatura janë likuiduar pas tejkalimit të afatit ligjor të pagesës, duke evidentuar mosrespektim të kërkesave të legjislacionit në fuqi për pagesat e detyrimeve kontraktore dhe tregtare”. Ligji parashikon afat 30-ditor nga data e faturës. Disa fatura të mbetura kanë kaluar edhe afatin 60-ditor.
Një kosto tjetër vjen nga gjykatat. Në 2025 bashkia kishte për t’u paguar 28.6 milionë lekë nga vendime të formës së prerë dhe pagoi 26.7 milionë. KLSH vëren se një pjesë lidhet me dëmshpërblime për punonjës të larguar nga puna dhe konkludon se “krijimi dhe mbartja e vazhdueshme e detyrimeve që burojnë nga vendime gjyqësore tregon se njësia nuk ka arritur të minimizojë kostot financiare që rrjedhin nga konfliktet administrative dhe marrëdhëniet e punës”.
Rreziku për qytetarët është konkret. KLSH paralajmëron se mosshlyerja në kohë e detyrimeve “paraqet risk për buxhetin e vitit në vazhdim të njësisë vendore, duke sjellë zvogëlim të fondeve për investime dhe shpenzime të tjera në interes të komunitetit”. Me fjalë të tjera, një pjesë e buxhetit të ardhshëm shkon për borxhe të vjetra.
Auditimi i kërkon kryetarit të bashkisë të planifikojë investimet me burime reale dhe të “shmangë angazhimet për procedura prokurimi pa fonde në dispozicion, kjo për të shmangur rritjen e borxhit të bashkisë”.
