Bashkia Bulqizë nuk propozohet të shkrihet apo të bashkohet me një njësi tjetër vendore në raportin përfundimtar të mazhorancës për Reformën Administrativo-Territoriale 2.0. Dokumenti prej 357 faqesh, i hartuar nga Komisioni i Posaçëm Parlamentar për Reformën Administrativo-Territoriale, e mban Bulqizën si një nga katër bashkitë e Qarkut Dibër, ndërsa e konsideron Bashkinë Mat si njësinë e saj ankoruese për bashkëpunim funksional.
Sipas profilit të bashkive të Qarkut Dibër, Bulqiza ka një popullsi prej 26,826 banorësh sipas Censusit 2023. Në vlerësimin e Komisionit ajo rezulton me një Indeks të Funksionalitetit të Bashkive (IFB) prej 60.9 pikësh, një Indeks të Performancës Ekonomike (IPE) prej 41.8 pikësh dhe një Indeks të Masës Urbane (IMU) prej 48 pikësh. Raporti përcakton se njësia ankoruese e Bulqizës është Bashkia Mat, me një kohë teorike udhëtimi prej 46.7 minutash.
Dokumenti nuk propozon ndryshim të kufijve administrativë për Bulqizën, por e përfshin atë në analizën e përgjithshme të reformës, e cila synon rritjen e bashkëpunimit ndërmjet bashkive, forcimin e kapaciteteve administrative dhe krijimin e një niveli të dytë funksional të qeverisjes vendore për shërbimet që nuk mund të menaxhohen vetëm nga bashkitë.
Në analizën financiare të raportit, Bulqiza renditet ndër bashkitë me varësi shumë të lartë nga transfertat e qeverisë qendrore. Sipas dokumentit, kjo varësi arrin në 446%, çka e klasifikon bashkinë në kategorinë “shumë e lartë”. Komisioni argumenton se kjo situatë tregon nevojën për rishikimin e formulës së ndarjes së transfertave, duke marrë më shumë në konsideratë faktorë si sipërfaqja, relievi, largësia, shkalla e ruralitetit dhe karakteristikat specifike të çdo bashkie.
Një tjetër tregues i përfshirë në raport lidhet me autonominë fiskale të bashkive. Për Bulqizën, autonomia fiskale vlerësohet në vetëm 7.8%, ndërsa ngurtësia buxhetore arrin në 70.7%. Nga ana tjetër, niveli i detyrimeve të prapambetura rezulton i ulët, vetëm 0.3% e shpenzimeve.
Raporti evidenton gjithashtu se gjatë dëgjesës publike të zhvilluar në Qarkun Dibër, një nga çështjet kryesore të ngritura nga pjesëmarrësit ishte Golloborda, e cila u trajtua si çështje identiteti, gjuhe dhe përfaqësimi, duke u përfshirë si shënim në profilin e qarkut. Po ashtu, përmes platformës elektronike të Komisionit, dy mesazhe nga qarku i Dibrës kërkuan ribashkimin administrativ të njësisë Steblevë me krahinën e Gollobordës, për arsye identiteti dhe tradite.
Mes 14 kërkesave dhe peticioneve të depozituara në Kuvend gjatë periudhës prill–qershor 2026, raporti veçon një kërkesë të banorëve të njësisë administrative Martanesh, aktualisht pjesë e Bashkisë Bulqizë, për kalimin e saj te Bashkia Tiranë, me argumentin e lidhjeve etno-kulturore dhe të zhvillimit ekonomik.
Në kapitullin mbi financat vendore, raporti evidenton Bulqizën si një ndër bashkitë ku zhvillohet aktivitet minerar, krahas Hasit dhe Mirditës, duke rekomanduar që renta minerare “të rikthehet në mënyrë më të plotë dhe më transparente” te këto territore, të cilat mbajnë barrën mjedisore dhe infrastrukturore të aktivitetit minerar.
Raporti i mazhorancës do t’i shërbejë fazës së ardhshme të diskutimeve parlamentare për reformën administrativo-territoriale, por për sa i përket Bulqizës, dokumenti nuk parashikon krijimin e një bashkie të re apo ndryshim të kufijve ekzistues, duke e lënë atë në hartën aktuale administrative.
